AB’den yüksek enerji fiyatlarına karşı yeni önlemler

Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, yüksek enerji fiyatlarının etkilerini azaltmak amacıyla metan düzenlemesinin uygulanmasını bir yıl erteleyeceklerini, geçici kamu yardımı çerçevesinin kapsamını genişleteceklerini ve ortak enerji alımına yönelik yeni önlemler hayata geçireceklerini açıkladı.

Von der Leyen, Brüksel’de düzenlenen AB Liderler Zirvesi’nin ardından gerçekleştirdiği basın toplantısında enerji fiyatları, rekabet gücü, Çin ile ticari ilişkiler ve Birliğin uzun vadeli bütçesine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Fosil yakıt ithalatının maliyetinin tek bir molekül ilave enerji alınmadan 106 milyar euro arttığını söyleyen von der Leyen, Şubat ayının sonundan bu yana doğalgaz fiyatlarının yaklaşık yüzde 140 yükseldiğini, dizel fiyatlarının ise iki katına çıktığını belirtti.

AB üyesi ülkelerin farklı enerji kaynaklarına dayalı üretim yapılarına sahip olduğunu hatırlatan von der Leyen, enerji krizinin tek bir çözümü bulunmadığını ve hem küresel hem de Avrupa düzeyinde çeşitli tedbirlerin uygulanması gerektiğini ifade etti.

Von der Leyen, Uluslararası Enerji Ajansı’nın (IEA) koordinasyonunda gelecek dört ay boyunca petrol ve dizel rezervlerinin piyasaya sunulacağını bildirdi.

Şubat ayında oluşturulan geçici kamu yardımı çerçevesinin süresini uzatacaklarını ve kapsamını genişleteceklerini açıklayan von der Leyen, “Metan düzenlemesinin uygulanmasını 1 yıl erteleyeceğiz” dedi.

AB’nin rafineri kapasitesini artırmak ve enerji fiyatlarını düşürmek amacıyla Avrupa’daki rafinerilerle stratejik diyalog süreci başlatacağını belirten von der Leyen, ortak enerji alımına yönelik mevcut mekanizmanın da güçlendirileceğini söyledi.

Bugüne kadar enerji talebini bir araya getiren ve alıcılarla satıcıları eşleştiren sistemin daha ileri bir aşamaya taşınacağını kaydeden von der Leyen, bir piyasa işletmecisinin AB’nin ortak satın alma gücünü kullanarak küresel piyasalardan ihtiyaç duyulan enerji kaynaklarını temin etmesini hedeflediklerini aktardı.

Nükleer ve yenilenebilir enerjiye geçiş vurgusu

Avrupa’nın ithal petrol ve doğal gaza bağımlılığını sürdürdüğü müddetçe kontrolü dışındaki gelişmelerden etkilenmeye devam edeceğini belirten von der Leyen, uygun fiyatlı, temiz ve Avrupa’da üretilen enerji kaynaklarına geçişin devam etmesi gerektiğini vurguladı.

Bu süreçte nükleer ve yenilenebilir enerjinin kritik rol oynadığını ifade eden von der Leyen, ithal fosil yakıtların yerini Avrupa’da üretilen elektriğin alması gerektiğini söyledi.

Von der Leyen, uygun maliyetli elektriğin ihtiyaç duyulan bölgelere ulaştırılabilmesi için elektrik şebekelerinin modernize edilmesinin zorunlu olduğunu belirtti.

AB Emisyon Ticaret Sistemi’nin (ETS) yenilenmesine yönelik sundukları teklifin yasama sürecinin de hızla tamamlanması gerektiğini dile getirdi.

Çin ile ticarette dengesizliklerin giderilmesi hedefleniyor

Zirvede AB ile Çin arasındaki ekonomik ilişkilerin ve ticari dengesizliklerin de ele alındığını aktaran von der Leyen, üye ülke liderlerinin bu konuda ortak bir yaklaşım benimsediğini söyledi.

Von der Leyen, “Çin’in AB için önemli bir ticaret ortağı olduğu konusunda hemfikiriz. Bu ortaklığın adil, dengeli ve karşılıklı yarar sağlayan bir ilişki olmasını istiyoruz. Ancak bu hedeflere ulaşmak, kapsamlı ve hızlı bir yeniden dengelenme gerektiriyor” değerlendirmesinde bulundu.

AB’nin Çin ile ticaret açığının 2025 yılında günlük 1 milyar euroya ulaştığını hatırlatan von der Leyen, “Bu yapısal bir sorun ve hepimiz bunun böyle devam edemeyeceği konusunda hemfikiriz” diye konuştu.

Von der Leyen, ticaretteki dengesizliklerin giderilmesi amacıyla mevcut ticari savunma araçlarının kullanılacağını ve ilave korunma önlemleri dahil çeşitli tedbirlerin değerlendirileceğini bildirdi.

Yapısal sorunlara çözüm üretmek için yeni mekanizmalar üzerinde çalıştıklarını belirten von der Leyen, “Diversify EU” adı verilen yeni bir araç sunacaklarını açıkladı.

Von der Leyen, “Bu araç, belirli bir ülkeyi hedef almayacak ve şirketlerin risklerini daha hızlı azaltmasını sağlayacak” ifadesini kullandı.

Ekonomik baskı veya misillemeyle karşılaşan üye ülkelere yönelik bir dayanışma mekanizması da önereceklerini belirten von der Leyen, söz konusu aracın Birliğin çıkarlarının gerektirdiği durumlarda Tek Pazar’a erişimin hızlı biçimde sınırlandırılmasına imkân sağlayacağını ifade etti.

Yeni araçların, mevcut mekanizmaların tam kapasiteyle kullanılmasının yerine geçmeyeceğini vurgulayan von der Leyen, Avrupa ülkelerinin ortak hareket etmesinin önemine dikkat çekti.

AB’nin uzun vadeli bütçesindeki esnekliklerin azaltılmasına eleştiri

AB’nin gelecek uzun vadeli bütçesine ilişkin müzakereleri de değerlendiren von der Leyen, üye ülkeler arasında ortak öncelikler konusunda görüş ayrılığı bulunmadığını, tartışmaların bu hedeflere ulaşmak için izlenecek yöntemler üzerinde yoğunlaştığını belirtti.

Son yıllarda salgın, doğal afetler, enerji krizi ve savaşlar gibi öngörülemeyen gelişmeler yaşandığını hatırlatan von der Leyen, AB’nin benzer krizlere müdahale edebilmesi için bütçede yeterli esnekliğin korunması gerektiğini söyledi.

Von der Leyen, mevcut müzakere belgesinin bütçedeki esneklikleri bugünkü seviyeye kıyasla yüzde 50 azalttığını belirterek, kaynakların yüzde 99,5’inin önceden belirlenmesini eleştirdi.